Urbex fotografie

Take nothing but pictures

Urban Exploring (ook wel Urbex of Urban genoemd) is het fotograferen van verlaten en vervallen panden. Buiten het feit dat het ideale locaties zijn voor prachtige foto’s is het natuurlijk ook te doen om de spanning en de kick. Veelal zijn de locaties namelijk afgesloten voor het publiek en overtreed je de wet wanneer je dergelijke locaties bezoekt. Het is dus in theorie mogelijk dat je gearresteerd wordt. Nu moet ik wel zeggen dat ik dat zelf nog nooit heb meegemaakt. Dit soort fotografie is voor mij nog vrij nieuw. Het is ook niet makkelijk om mooie plaatsen te vinden omdat niet iedereen de mooie locaties deelt. Dit is natuurlijk te begrijpen, omdat anders alles binnen de kortste keren gesloopt of weggehaald is. Een paar openbare locaties deel ik graag.

“De foto's zijn er gewoon hoor, je hoeft ze alleen maar even te maken”

Urbex

Oud treinstation As België 2020 Nikon D750 i.c.m. 18-35 objectief. Exif gegevens : 20 mm - f/2.2 - 1/100 sec ISO 100
Kerkhof nabij Lanaken België 2020 Nikon D750 i.c.m. 24-70 objectief. Exif gegevens : 26 mm - f/1.8 - 1/1000 sec ISO 100
Dodendraad Hamont België 2020 Nikon D750 i.c.m. 18-35 objectief. Exif gegevens : 18 mm - f/6.3 - 1/160 sec ISO 100
Houthalen België 2020 Nikon D750 i.c.m.18-35 mm objectief. Exif gegevens : 18 mm - f/8 - 1/800 sec ISO 200

Kijk voor resterende foto’s in onderstaande galerij. 

Voor tips scrolt u verder naar beneden.

Urbex fotograferen met deze tips!

Urbexfotografie, waarbij je verlaten gebouwen en terreinen betreedt, is populair. Vanwege de mooie platen, maar ook om de spanning en het avontuur. Hier lees je alles over urbexfotografie, van de voorbereidingen tot het opsporen van mooie locaties.

Naast de spanning en het avontuur bij het betreden van verboden locaties heeft het fotograferen ervan een charme die voor sommigen onweerstaanbaar is. De tastbare herinneringen aan wat er zich in een voormalig psychiatrisch ziekenhuis heeft afgespeeld, de meubels van een in allerijl verlaten villa of de geschiedenis van een opleidingsinstituut waarin de tekenen van het naziregime nog aanwezig zijn. Maar ook de schoonheid van het verval: de afbladderende verf aan muren en plafonds, de ruimtes die door woekerende planten zijn overgenomen en het prachtige spel van licht dat door kapotte ramen of kieren komt.

Urbex

Urban exploration, kortweg urbex, is ooit begonnen bij mensen die het spannend en leuk vonden om verlaten gebouwen en terreinen te betreden. Pas later zijn anderen dit gaan documenteren in de vorm van foto’s. Uiteindelijk leidde het tot een aparte tak in de fotografie.
Vooraf verzamelt de urban explorer kennis over de geschiedenis van de locatie of de functie van een gebouw. Als wordt gesproken over gebouwen en terreinen, is dat overigens in de meest brede zin van het woord. Locaties lopen uiteen van fabrieken tot rioleringstunnels, van verlaten militaire bases tot ziekenhuizen en van leegstaande zwembaden tot oude hijskranen.
De ware explorer heeft respect voor de locaties die hij bezoekt. Zijn lijfspreuk luidt: ´Take nothing but pictures. Leave nothing but footprints.´ Ofwel: het enige dat je van een locatie meeneemt, zijn de foto’s. Je laat niets op de locatie achter dat er niet al was.

Urban exploring is dus niét:

  • inbreken of ramen of deuren vernielen.
  • souvenirs meenemen.
  • graffiti spuiten.
  • afval achterlaten.
  • elke vorm van crimineel gedrag.

Risico’s

Urbexfotografie is niet zonder risico’s. Soms loop je risico op lichamelijk letsel en je zult niet de eerste zijn die een boete aan z´n broek krijgt. Bij lichamelijk letsel kun je denken aan valpartijen door onveilige vloeren of trappen, verwondingen door scherpe voorwerpen zoals glasscherven of roestige nagels. Maar ook een gezondheidsrisico als asbest, dat in sommige locaties nog aanwezig is. Het is niet voor niets dat sommige locaties niet publiek toegankelijk zijn.

Ook al is een locatie langere tijd verlaten, dan nog kan er wel degelijk gecontroleerd worden door beveiligingsfirma’s of de lokale politie. Sommige fotografen laten zich door niets weerhouden en riskeren een boete of zelfs een arrestatie. Wij raden je af om wetten te overtreden. Uiteindelijk bepaal je zelf welke risico’s je wilt nemen. Bereid je in ieder geval goed voor om die risico’s zo veel mogelijk te beperken.

Voorbereiding

Het voorbereiden van een urbex-tripje is niet iets dat je even op een zondagmiddag doet, er gaat nogal wat tijd in zitten. Maar dat is juist een deel van de lol.

Wat het zoeken van een mooie locatie bemoeilijkt, is dat urban explorers de beste locaties geheimhouden of ze bijnamen of afkortingen geven. Dat is niet omdat ze hun locaties niet aan andere fotografen willen prijsgeven. Maar uit angst dat andere mensen – die het niet zo nauw nemen met de etiquette van urbex – deze plekken zullen bezoeken.

Als je voor jezelf wilt bepalen of urbex ook iets voor jou is, begin dan met eenvoudige locaties. Er bestaan plekken die vrij toegankelijk zijn en minder risicovol. Toch kun je ook hier mooie foto’s maken met die typerende sfeer van vergane glorie. Voorbeelden zijn:

  • Landschaftspark in het Duitse Duisburg. Een voormalige staalfabriek die deels is omgevormd in een recreatiepark.
  • Doel bij Antwerpen. Een dorpje dat moest plaatsmaken voor uitbreidingen van de Antwerpse haven.
  • Zollverein Essen in Duitsland. Een aantal locaties uit het roemruchte staalverleden van de ‘Ruhrpott’. Inmiddels staan deze locaties op de lijst van Werelderfgoed van de Unesco.
  • Montzen Gare in België. Een klein verlaten treinstation waarin nog enkele treinstellen staan.

Benodigheden

Het belangrijkst is je eigen veiligheid. Niemand wil zijn eigen gezondheid op het spel zetten voor een mooie plaat. De gouden regel bij urbex is dan ook dat je nooit in je eentje op pad gaat. Mocht er onverhoopt iets gebeuren (bijvoorbeeld een val), dan kan de tweede persoon altijd voor hulp zorgen.
Een mobiele telefoon met volledig opgeladen batterij is nodig voor noodgevallen of om je maat te kunnen waarschuwen voor gevaar. Uiteraard zet je deze telefoon op de trilstand als je ergens bent waar je liever niet ontdekt wilt worden.

Draag kleding die tegen een stootje kan. Stevige, neutrale kleding verkleint de kans op verwondingen door glasscherven of betonijzer. Als je niet ontdekt wilt worden, is iets donkers beter dan een felgele regenjas. Vergeet ook stevige schoenen niet. Een kenmerk van verlaten locaties is dat de poetsploeg er niet meer elke dag komt. Er kan dus van alles op de vloer liggen waaraan je jezelf zou kunnen verwonden.

Zaklantaarns zijn onmisbaar. Juist ja: meer dan één. De meeste locaties zijn bar slecht verlicht en je wilt daar niet ronddolen terwijl je enige zaklantaarn je in de steek laat. Je kunt er ook één vervangen door zo’n lampje dat je met een elastische band op je voorhoofd draagt. Dit geeft je meer bewegingsvrijheid bij moeilijke doorgangen.

Zeker bij de wat grotere locaties is het prettig om eten en drinken bij je te hebben. Mocht je ooit vast komen te zitten, dan houd je het wat langer uit met bijvoorbeeld water en een paar energierepen.

Fotospullen

Voor urbex heb je geen speciaal fotomateriaal nodig. In principe is elke camera geschikt, zolang die handmatig is te bedienen. Een compactcamera waarvan je de flitser niet kunt uitschakelen, is minder geschikt. Het meeste plezier zul je hebben van een groothoekobjectief (bijv. 10-22 mm) en een ‘walkaround´. Dit laatste kan al het kitobjectief zijn. Omdat je meestal met veel scherptediepte werkt, hoeft het objectief niet lichtsterk te zijn. Neem als het even kan ook je macro-objectief mee. Roestig ijzer en muren waar de verf van afbladdert zijn onderwerpen die vragen om een macro-opname.

Een statief of rijstzak is een must vanwege het geringe licht. Als er al licht is, dan nopen de grote contrastverschillen je bijna om hdr-opnames te maken. En daarvoor heb je nu eenmaal een steuntje nodig. Neem tot slot een of meer reserve-accu’s mee. Door het weinige licht ontkom je vaak niet aan langere sluitertijden en deze slurpen energie. Je bent dus sneller aan het vervangen van de accu toe.

Fotograferen

Als je de eerste keer op zo’n bijzondere locatie bent, word je overweldigd door de schoonheid van het verval en vaak ook door de sfeer. Maar hoe zet je die schoonheid en sfeer om in een mooie plaat? Een foto van een mooie omgeving is immers niet altijd een mooie foto.

De kleuren zijn in negen van de tien gevallen niet erg fel (grijs en grauw hebben vaak de overhand). Daarom zul je nóg meer dan anders aandacht moeten besteden aan compositie, lijnen en licht. Vooral het licht is één van de mooiste elementen in deze vorm van fotografie. Zoek altijd naar bijzondere spleten of ramen waardoor licht naar binnenkomt. Je bent natuurlijk afhankelijk van het tijdstip van de dag, mogelijk moet je zelfs op een ander uur terugkomen. Je kunt een lichtstreep versterken door wat stof – dat altijd voldoende aanwezig is – op te werpen in de baan van het licht.

Houd ook je ogen open voor overblijfselen van het gebruik van de ruimte. Deze kunnen namelijk heel mooi het verhaal van die ruimte vertellen. Fotografeer bijvoorbeeld met een groothoek en neem vooraan in het beeld zo’n overblijfsel (een schoen, een krant, een brandblusser etc.) op. Dit levert vrijwel altijd een goede foto op.

Vaak zijn er veel lijnen te ontdekken. In de meestal lege ruimtes zijn de lijnen van het gebouw goed zichtbaar. Denk ook aan lijnen gevormd door leidingen of bijvoorbeeld de binnenkant van een oude meterkast. Speel met deze lijnen.

Wissel overzichtsopnames af met details. Dat is een goede manier om diverse aspecten van de locatie in beeld te brengen en zo een boeiend verhaal te vertellen. Het zijn vooral detailopnames van roest of andere ruwe oppervlakken die prachtige kunstwerken kunnen worden.

Ook hier, veel succes.

Scroll naar top